Κορίτσι.  Ροζ, κούκλες, φορέματα, κουζινικά.  Αγόρι.  Γαλάζιο, μπάλες, αυτοκινητάκια, εργαλεία.  Η αιώνια ανάγκη του ανθρώπου για κατηγοριοποίηση και διαχωρισμό.  Ρούχα, παιχνίδια και συμπεριφορές σε απόλυτο διαχωρισμό με βάση το φύλο.  Τα πράγματα όμως δεν ήταν πάντα έτσι.  Για την ακρίβεια, τουλάχιστον όσον αφορά το ροζ και το γαλάζιο, υπήρξε εποχή που ήταν ακριβώς αντίστροφα.  

Μέχρι και πριν από περίπου έναν αιώνα το ροζ και το γαλάζιο δεν αποτελούσαν χρωματικές επιλογές ένδυσης των παιδιών.  Έως το 1920 ο διαχωρισμός των παιδιών με βάση το φύλο τους δεν είχε τόση σημασία.  Σημαντικός ήταν μόνο ο διαχωρισμός τους από τους ενηλίκους.  Για το λόγo αυτό όλα τα παιδιά, ανεξαρτήτως φύλου, τα έντυναν στα λευκά, χρώμα που συμβολίζει την αθωότητα.

Κατά το πρώτο μισό του 20ου αιώνα αυτό άλλαξε και το χρώμα άρχισε να μπαίνει στην γκαρνταρόμπα των παιδιών.  Όμως ακριβώς αντίθετα από αυτό που συνηθίζεται σήμερα.  Στα αγόρια φορούσαν ροζ ρούχα και στα κορίτσια γαλάζια.  Το κόκκινο χρώμα συμβόλιζε το πάθος και τον ανδρισμό, γι’ αυτό και οι στολές των Βρετανών στρατιωτών ήταν κόκκινες.  Το ροζ ήταν το «παιδικό» κόκκινο και λόγω του συμβολισμού του πολλοί θεωρούσαν ότι ήταν το μοναδικό χρώμα με το οποίο άρμοζε να ντυθεί ένα αγόρι.

  

Το γαλάζιο αντιθέτως, συμβόλιζε την αθωότητα λόγω του ότι σε πολλές απεικονίσεις ήταν το χρώμα που φορούσε η Παναγία και γι’ αυτό πιθανώς ήταν το χρώμα που συνήθιζαν να ντύνουν τα κορίτσια.  Επίσης, το γαλάζιο θεωρείτο πιο απαλό, διακριτικό και ντελικάτο από το έντονο ροζ κι έτσι καταλληλότερο για ένα κορίτσι. 

 Από το Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο και μετά, για ανεξήγητους λόγους, η μόδα αντιστράφηκε και παραμένει μέχρι τις μέρες μας το γαλάζιο να σηματοδοτεί το αγόρι και το ροζ το κορίτσι.  Μία εικασία είναι ότι ίσως η αλλαγή αυτή σχετίζεται με την αλλαγή χρώματος στις στολές των στρατιωτών.  Πάντως από το 1940 και μετά υπήρξε μία έντονη προώθηση του ροζ σαν γυναικείο χρώμα με το σλόγκαν «Think Pink» (Σκέψου Ροζ).

Έρευνες έχουν δείξει ότι η επιλογή χρωμάτων για τα παιδιά σε σχέση με το φύλο, δεν έχουν καμία σχέση με τον συμβολισμό και ότι θα μπορούσε κάλλιστα να ισχύει και το αντίθετο.  Ο λόγος που ίσως οδήγησε στην καθιέρωση αυτών των χρωμάτων είναι ότι αυτά προτιμούσαν οι Αμερικάνοι όταν ψώνιζαν για τα παιδιά τους.

 Για μένα, εντελώς τυχαία, ίσχυσε αυτό το αντίθετο.  Ήρθα στον κόσμο αυτό 3 χρόνια μετά τον ερχομό του αδερφού μου και εγκαταστάθηκα μαζί του σε ένα δωμάτιο ήδη διαμορφωμένο για να ταιριάζει με το φύλλο του πρώτου κατοίκου του.  Γαλάζιες ταπετσαρίες κάλυπταν όλους τους τοίχους, γαλάζιος ουρανός το ταβάνι.  Μπλε κρεβάτια, μπλε μοκέτα, μπλε ρουχαλάκια διπλωμένα στο συρτάρια.   

Τα βρεφικά μου όνειρα ήταν όλο ουρανός, τα παιδικά μου σαν της θάλασσας τα κύματα αμέτρητα και μεταβλητά.  Μεγαλώνοντας διεκδίκησα το ροζ που μου αναλογούσε δικαιωματικά και του απένειμα τις αρμόζουσες τιμές αλλά ποτέ δεν κατάφερε να καλύψει το γαλάζιο του πρώτου μου ονείρου.  Τα πάντα για μένα ήταν ουρανός.  Δεν υπήρχε τίποτα που να μπορεί να περιορίσει την ελευθερία του νου, κανένα όριο που δεν μπορούσα να ξεπεράσω, ο κόσμος ήταν δικός μου κι εγώ πουλί που θα άπλωνε τα φτερά του και ελεύθερο πετώντας θα τον κατακτούσε.

Μετά ήρθε η εφηβεία και η επανάσταση που κράτησε καιρό πολύ.  Το σκούρο και το μαύρο κάλυψαν τα πάντα.  Μαύρα μαλλιά, μαύρα ρούχα, αντίδραση στους πάντες και στα πάντα, αμφισβήτηση, θυμός.  Μία αναζήτηση πέρα από τα χρώματα και τα απαλά όνειρα των παιδικών χρόνων.  Μόνο γεμάτη ένταση και το περίσσιο πάθος νιότης.

 Έμαθα πολλά στα χρόνια της αντίδρασης, όμως ήρθε ο καιρός που καταλάγιασε ο κουρνιαχτός και η αντάρα.  Κι εκεί στο βάθος είδα πάλι το γαλάζιο.  Δεν είναι τόσο αγνό και καθαρό όπως τότε, όμως είναι πάλι τόσο καλοδεχούμενο.  Γιατί με γυρίζει πίσω στα μεγάλα όνειρα.  Μου δίνει ξανά την ελπίδα ότι μπορώ να τα κυνηγήσω με την γνώση πια ότι η ζωή δεν είναι μόνο γαλάζιο και ροζ αλλά και μαύρο και κόκκινο και λευκό και πράσινο και μωβ και ότι οι συμβολισμοί είναι πάντα αυτοί που εμείς δίνουμε στα πράγματα.  Επιλέγω λοιπόν να φορέσω τα «γαλάζια μου γυαλιά» και ο κόσμος πια μοιάζει τόσο φωτεινός…


Μουσική πρόταση:
Strange Color Blue
by Madrugada 
https://www.youtube.com/watch?v=EFN1gi3MR48

 

Πηγή: Η Μηχανή Του Χρόνου
Photos: content.time.com, etsy.com, samelder.hubpages.com